سوغات یزد، جزو پرطرفداراترین و جذاب ترین سوغات شهر های ایران است. سوغات و صنایع دستی یزد آنقدر متنوع و حیرت انگیز است که دل هر مسافری را با خود می برد. در این مقاله قصد داریم بیشتر به معرفی انواع شیرینی و سوغات یزد بپردازیم.
یزد، شهری به قدمت تاریخ
با بازدید از شهرهای مختلف ایران، اولین چیزی که در اولین سفر خود به یزد متوجه می شوید تفاوت بسیار زیاد در معماری و چشم اندازهای این شهر است. در واقع بناهای فراوان یزد این شهر را به یکی از خارق العاده ترین شهرهای ایران تبدیل کرده است.
صرفاً توصیف زیبایی شهر یزد و شباهت آن به کویر نمی تواند ارزش این شهر تاریخی و باستانی را بیان کند. شهری است که با پرواز بر فراز آن به سختی می توان آن را از محیط اطرافش تشخیص داد و چنان ساختار فشرده و همگنی دارد که بیننده این احساس را دارد که تپه های کویر گود شده و شهر یزد از آن خارج شده است، مثل یک مجسمه.
با این حال، جالب است بدانید که یزد نیز مانند بسیاری از شهرهای ایران دارای آثار تاریخی بزرگ و محیط های زیبای شهری است. در واقع مناظر زیبایی که در یزد می توانید ببینید را در کمتر شهر ایران خواهید یافت. البته خرید صنایع دستی یزد و سوغات این شهر نیز در تمام ایران زبانزد خاص و عام است.
بنای تاریخی شهر یزد با وسعتی در حدود 800 هکتار را می توان گسترده ترین و اساسی ترین بناهای تاریخ ایران دانست. بنای تاریخی یزد علاوه بر اینکه بکرترین بنای تاریخی کشور است به عنوان دومین سازه گلی بزرگ جهان در فهرست ملی به ثبت رسیده است.
شهر یزد به دلیل قرار گرفتن در آب و هوای خاص و کویری بودن، معماری جذاب و عناصر خاصی دارد که توجه بسیاری را به خود جلب کرده است.
وقتی در یزد قدم می زنید و به خصوص در ساختار تاریخی نگاه می کنید، بادگیرها، گنبدها و مناره ها از اولین عناصر معماری سنتی یزد هستند.
بادگیرها از مهمترین عناصر معماری یزد به شمار می روند. نیاز به این عنصر از شرایط اقلیمی منطقه و تقاضا برای هوای خنک و تهویه مطبوع ناشی می شود. بادگیرها بر روی ساختمان هایی مانند آب انبارها، منازل مسکونی و مساجد دیده می شود.

لهجه یزدی، شیرین مث قند
یکی دیگر از مواردی که سفر به یزد را برای گردشگران به یک تجربه جذاب تبدیل می کند، لهجه شیرین مردم این شهر است. لهجه یزدی چیزی فراتر از یک گویش محلی است و همیشه برای مردم یزد با خوشنامی و خوشنامی همراه بوده و این لهجه شیرین و بدیع را یادآور نجابت این قوم برای همه هموطنان ایرانی کرده است.
مردم یزد به دلیل قرار گرفتن در کویر از دست نخورده ترین گویش های محلی کشور برخوردارند، بنابراین یزد از جمله شهرهای تاریخی ایران است که گویش سنتی خود را حفظ کرده است.
غذاهای محلی خوشمزه یزد
در هر شهر بسته به آب و هوا و ذائقه ساکنان غذاهای محلی زیادی وجود دارد. چندین غذای سنتی با رنگ و بوی خاص بر سر سفره خانواده های شهر یزد است که نشان دهنده اصالت و لذیذ بودن است.
آش انار، آش آبغوره، آش شولی، آش کدو حلوایی، تاس کباب، کوفته لپه و آبگوشت از غذاهای ساده و معروفی هستند که مردم از آن لذت می برند. در ادامه می توانید با مواد اولیه و تهیه برخی از غذاهای محلی یزد بیشتر آشنا شوید.
آش شولی یزدی
شولی یزدی به دو دلیل قابل توجه است. اول اینکه آش شولی یزدی تقریباً در تمام دنیا معروف است. یعنی نمی توان به شهر یزد رفت و آدرس رستورانی که آش شولی سرو می کند را از مردم دوست داشتنی این شهر جویا شد بدون اینکه جواب مناسبی دریافت کند. به این ترتیب به نظر می رسد امتحان طعم آش شولی یزدی کار سختی نیست.
اما دلیل دوم شهرت این سوپ دوست داشتنی این است که دو روش برای پخت آن وجود دارد: با ظاهری متفاوت و حتی با مواد اصلی متفاوت در فصول گرم و سرد.
به عبارتی اگر در تابستان به یزد سفر کنید و آش شولی یزدی بخورید، طعم و رنگ و ظاهری متفاوت با همان آش در فصل زمستان خواهید داشت. این تفاوت در رنگ، ظاهر و طعم به این دلیل است که برای پخت شولی در تابستان از مواد متفاوتی نسبت به زمستان استفاده می شود. در ادامه به تعدادی از بهترین غذاهای یزد می پردازیم.

قیمه یزدی
یکی دیگر از غذاهای سنتی و لذیذ که در شهر یزد بسیار پرطرفدار و شناخته شده است، قیمه یزدی نام دارد.
این خورش سنتی و باستانی که عنوان اصیل ترین غذای استان یزد را به خود اختصاص داده است، چیزی است که در کل استان یزد رستورانی را پیدا نمی کنید که قیمه یزدی در منوی آن نباشد. آنچه قیمه یزدی را با قیمه پخته شده در سراسر ایران متمایز می کند استفاده از نخود به جای لپه است.
تاس کباب یزدی
تاس کباب یزدی یکی دیگر از غذاهای پرطرفدار در شهر یزد است. این غذای دلچسب با سیب زمینی، پیاز، روغن، گوشت چرخ کرده، رب گوجه فرنگی با دارچین و شاید یک هویج کوچک درست می شود.
تاس کباب یزدی غذایی است که مردم شهر یزد در جشن ها و مجالس خود سر سفره می آورند. این غذای سنتی و لذیذ علاوه بر طعمی لذیذ و ناب، از عطری مطبوع و وسوسه انگیز برخوردار است. کواره به شما پیشنهاد می کند در سفر به یزد حتما این غذای خوشمزه را امتحان کنید.
کوفته یزدی
انواع مختلفی از کوفته ها وجود دارد که مخصوص مردم یزد است. طرز تهیه همه کوفته ها یکسان است. اما همه آنها از مواد یکسان برای تهیه آنها استفاده نمی کنند.
کوفته یزد از گوشت چرخ کرده یا قیمه شده، تخم مرغ، سیب زمینی، نخود فرنگی، کشمش، سبزیجات معطر، پیاز، رب گوجه فرنگی و ادویه تهیه می شود.

شیرینی و سوغات یزد
شهر یزد شیرینی های بسیار معروف و متنوعی دارد. در سفر به یزد می توانید از قنادی های معروف و معتبر سراسر یزد دیدن کنید و از انواع شیرینی های آنها لذت ببرید. از معروف ترین شیرینی های یزد می توان به قطاب اشاره کرد که حتما نام آن را شنیده اید.
این گلوله قندی کوچک با طعم هل، شیرینی مورد علاقه یزد است. کلوچه یزدی، لوز بادامی، لوز بیدمشک، لوز نارگیلی، نان پنجره ای، باقلوای یزد، پشمک یزد، حلوای اردکان، سوهان خوانی و شیرینی حاجی بادام از دیگر سوغاتی های یزد هستند. در ادامه سوغات یزد به جزییات این شیرینی های خوشمزه خواهیم پرداخت.
قطاب یزد، پیراشکی شیرین ایرانی
قطاب یزدی یک شیرینی سنتی ایرانی پر از بادام و گردو و سوغات یزد است که با طعم هل و دارچین معطر شده تا خوراکی عالی درست شود. خاستگاه این شیرینی حاج خلیفه رهبر و شرکای شهر یزد است. برای خرید شیرینی یزدی میتوانید سایت کواره را انتخاب کنید.
مواد تشکیل دهنده آن آرد، پودر قند، روغن نباتی و هل با بادام یا گردو است. قطاب یک دسر ایرانی باستانی است که اکثرا با چای سرو می شود.
قطاب یزد از آن شیرینی هایی است که نه تنها در یزد بلکه در تمام شهرهای کشورمان طرفداران زیادی دارد. قطاب از دو لایه بیرونی و درونی تشکیل شده است.
لایه بیرونی خمیر از آرد گندم و زرده تخم مرغ و شیر یا ماست تهیه می شود و لایه داخلی آن ترکیبی از پودر بادام و پودر قند و هل (طعم لذیذ و عطر مطبوعی به شیرینی ها می دهد). این شیرینی خوش طعم را پس از آماده شدن در روغن سرخ می کنند و در نهایت در پودر قند می غلتانند.

باقلوای یزدی، آجیل شیرین ایرانی
باقلوا یزدی یک شیرینی خشک و از سوغات یزد است که با لایه های مواد مغذی و مقوی تهیه و با آجیل پر می شود. در نهایت با شربتی شیرین آغشته می شود تا طعم ویژه خود را پیدا کند.
باقلوای ایرانی از پسته و بادام خرد شده با شربت شیرین گلاب که روی آن ریخته شده است استفاده میکند. باقلوا یزدی یکی از خوشمزه ترین شیرینی هایی است که در بین گردشگران خارجی نیز بسیار محبوب است. این یک وعده غذایی منحصراً غنی و پرانرژی محسوب می شود و فوق العاده خوشمزه است.

حلوا ارده اردکان، بمب انرژِی
تاریخچه تهیه حلوا ارده را به شیخ بهایی نسبت می دهند و گمان می رود که شاه عباس اول رژیم غذایی مناسبی را برای سربازان خود رعایت می کرد که این شرایط را داشته باشد.
شروط تهیه غذا این بود. حمل و نقل آن باید آسان باشد، برای شرایط جنگی مناسب باشد و برای خوردن آن نیازی به گرم کردن نیست. به دنبال آن شیخ بهایی با همکاری قنادهای آن زمان چیزی را اختراع کرد که امروزه به نام حلوا ارده معروف است.
می توان گفت این غذای شیرین و لذیذ به دلیل خواص حلوا ارده از قدیم الایام در سفره ایرانیان قرار داشته است. اما یکی از بهترین نمونه های آن حلوا ارده اردکان و یکی از محبوب ترین سوغات یزد است. از بهترین حلوا ارده اردکان را میتوان برند های شابلی، بارپاز بهجتی و آبیار نام برد. همین خواص حلوا ارده برای اقشار مختلف از جمله خواص حلوا ارده برای کودکان، خواص حلوا ارده برای مردان و خواص حلوا ارده برای لاغری را ذکر کرد که مطالب کافی به طور مبسوط در بلاگ کواره موحود است

کیک یزدی، اسفنجی خوشمزه
کیک یزدی ازجمله کیک های سبک و اسفنجی و از سوغات یزد است که طرفداران بسیاری دارد. می توانید آن را با یک لیوان شیر سرد یا با یک فنجان چای داغ میل کنید.
کیک یزدی را می توان یکی از سوغاتی های اصیل خوشمزه یزدی با بافتی بسیار نرم و لطیف دانست. مواد تشکیل دهنده این کیک سنتی شامل آرد سفید، تخم مرغ، شکر، روغن، گلاب، بکینگ پودر، جوش شیرین، ماست یا شیر، نمک میوه، وانیل و هل است و برخی به تناسب خود از کنجد، کشمش و خلال پسته استفاده می کنند.
طعم و مزه این شیرینی در اکثر شهرهای ایران به فروش می رسد و طرفداران زیادی دارد اما اگر می خواهید طعم واقعی این سوغات یزد را بچشید باید به استان یزد سفر کنید.

نان برنجی، شیرینی کم شیرینی
نان برنجی، شیرینی که بسیار لطیف و سبک است. این سوغات یزد که به طور سنتی در کنار چای تلخ خورده میشود. نان برنجی خیلی شیرین نیست و میتوان آن را به تنهایی هم میل کرد.
مواد تشکیل دهنده آن بیکینگ پودر، هل آسیاب شده، آرد برنج، کره بدون نمک، پودر قند، تخم مرغ، زرده تخم مرغ و گلاب می باشد. دانه های خشخاش، دانه های کنجد سیاه، پسته آسیاب شده، تمشک یخ زده آسیاب شده و شکر سنباده رنگی از دیگر چیزهایی هستند که برای تزیین و مزه دار کردن بیشتر این شیرینی استفاده می شود.
نان برنجی در انواع مختلفی طبخ می شود. بهترین شیرینی برنج ایرانی با روغن حیوانی مرغوب تهیه می شود. شیرینی برنجی خوشمزه علاوه بر شهرستان یزد در میبد نیز پخته می شود.

نقل بیدمشک یزدی، آجیل با روکش شکر
نقل یک شیرینی سنتی ایرانی و از سوغات یزد است که از جوشاندن شکر با آب و گلاب و بیدمشک سپس پوشاندن آجیل بو داده در این مخلوط درست میشود. اغلب همراه با چای مصرف می شود. آجیل هایی که در تهیه نقل استفاده می شود بادام، گردو و پسته است.
نقل به عنوان یکی از سوغات یزد از طرفداران زیادی برخوردار بوده و دارای طعم ویژه ای نسبت به نقل های شهر های دیگر می باشد.

نان منقا، پنجره ای رو به شیرینی
نان پنجره ای یا نان منقا یکی از قدیمی ترین شیرینی های یزدی است. به دلیل شکل ظاهری این شیرینی خوشمزه که شکلی شبیه پنجره دارد به آن شیرینی پنجره ای می گویند.
مواد آن آرد سفید گندم، تخم مرغ، پودر نشاسته، گلاب و روغن است که روی آن را با خاک قند تزیین می کنند. در گذشته بسیاری از زنان این شیرینی را در خانه تهیه می کردند. نان منقا می تواند یکی از انتخاب های شما به عنوان خرید سوغات یزد باشد.

سوهان یزدی، تافی ترد ایرانی
سوهان یزدی برعکس سوهان قم دارای بافت بسیار نرم و شکننده می باشد. سوهان یزدی از آرد، شکر، جوانه گندم، زرده تخم مرغ، کره، گلاب، زعفران، هل و پسته یا بادام خلال شده درست میشود. این سوغات یزد را می توانید از شیرینی فروشی ها و مراکز سوغات یزد تهیه کنید.

نبات یزدی، معجزه سلامتی یزدی ها
نبات نوعی شیرینی و از سوغات یزد است که از شکر آب شده دست می آید. این شیرینی دارای خواص خوراکی و دارویی است و برای کاهش نفخ و درد و افزایش انرژی و نشاط استفاده می شود.
انواع نبات یزد را می توان به دسته های نبات شاخه ای، نبات کاسه ای، نبات لقمه ای، نبات حبوباتی و نبات پرده ای به شکل های ساده و زعفرانی تقسیم کرد. نبات پرده از نظر کیفیت و شکل ظاهری با سایر نبات های شاخه ای و کاسه تفاوت دارد.
حاجی بادام، گردالی خوشمزه
حاجی بادام ، شیرینی محلی و سوغات یزد است که در برخی از شهرهای ایران به ویژه یزد تولید می شود. این شیرینی به دلیل جوز هندی و آرد گرمی به کار رفته در آن ارزش خوراکی بالایی دارد.
جوز هندی به دلیل داشتن آلکالوئیدهای خاص، مفاصل و دردهای روماتیسمی را تسکین می دهد. حاجی بادام به عنوان یکی از سوغات یزد، شیرینی کوچک خالی و سبک و بسیار خوشمزه است که برای تهیه آن از موادی مانند بادام، زرده تخم مرغ، آرد، گلاب، پودر قند، جوش شیرین، روغن جامد ذوب شده و هل استفاده می شود.

پشمک، شیرینی پنبه ای یزد
پشمک در بسیاری از خاطرات کودکی ما نقش داشته است. بیشتر مردم حداقل یک بار بویژه در دوران کودکی ، این سوغات یزد را چشیده اند. اما شاید کمتر کسی بداند که یکی از اصیل ترین شیرینی های یزد به شمار می رود.
پشمک نوعی نبات است که از شکر و آب و آرد و روغن جامد درست میشود. امروزه در طعم های مختلفی مانند زعفران، کاکائو، قهوه و میوه تولید می شود.
نان خشک، ذخیره سفره هر خانه
یکی از خوشمزه ترین سوغاتی ها نان خشک یزدی است که تقریبا در تمام شهرهای استان تهیه می شود. این نان ترد و خوش طعم که معمولا با آبگوشت یا پنیر سرو می شود به روش سنتی تهیه می شود.
این سوغات یزد، برای افرادی که از معده درد رنج می برند و همچنین برای افراد دیابتی مناسب است.
